JUDENTRANSPORT  XX : de documentaire

Onderstaande tekst is een samenvatting van de authentieke feiten zoals beschreven in het scenario en bevat een aantal citaten van sommige  getuigen uit de film.

 
 Auschwitz  was de hele oorlog door de eindbestemming van honderden treinkonvooien.
Nooit is één poging ondernomen om de ongelukkige passagiers te redden , behalve die ene keer, in het Belgische Boortmeerbeek. Het twintigste jodentransport uit  Mechelen, de verzamelplaats voor de opgepakte joden in België. Uit onderzoek van  Paul Van heesvelde  ,de archivaris van de Belgische spoorwegen, is gebleken  dat de  Belgische spoorbeambten  niet allen op de hoogte waren van   de jodentransporten zelf maar ook tegen de wil in van de Duitse bezetter stiekem een verslag hebben opgemaakt van de hoogst uitzonderlijke feiten die zich hebben afgespeeld in de nacht van 19 april 1943 een paar uren na het vertrek van  de trein uit de Mechelse Dossinkazerne.

 Vanaf 1942 werden de joden  oppgesloten in Mechelen.  Daar was de voormalige legerkazerne Dossin de verzamelplaats voor alle in België opgepakte joden. Vanuit de Dossinkazerne vertokken alle Belgische  treinkonvooien  richting Auschwitz . Onder de gevangenen bevond zich  de verpleegster Regine Krochmal.
 
Op 4 januari 1941 vraagt de Poolse regering in ballinschap te Londen om luchtbombardementen uit te voeren op Auschwitz.. Het verzoek is gericht aan Air Marshal Richard Peirse. Op 15 januarai antwoor die  dat voorrang wordt gegeven aan aanvallen op ekonomische doelwitten.  Bovendien, zo schrijft Peirse, zouden bombardemenet “en hoge tol aan mensenleven eisen “ binnen het kamp zelf.   Van enige realiteitszin over de omvang van de genocide is op dat moment in London blijkbaar nog niet veel sprake. 

Al vroeg weten de Amerikanen tot op het hoogste niveau wat er aan de hand is . Zo zegt de First Lady Elenaor Roosevelt in haar wekelijkse radiopraatje “ :
“ How utterly without mercy or regard for human life is the german Führer. How otherwise can we explain the reports of sending numberless Jewish people from berlin and other cities  packed like cattle into trains with their destination  either Poland or some parts of occupied Russia?”

De jodenuitroeiing is niet langer een goed bewaard geheim.
Op 3 mei 41  bezorgt  de poolse regering in ballingschap   aan al de Geallieerden  en alle neutrale landen een rapport over de deportaties; Beschrijvingen van massa-executies, oogetuigenverslagen van transporten en het bestaan van Auschwitz zelf worden erin gedocumenteerd.  De Polen zullen dit soort berichten , buitengesmokkeld via het Poolse verzet , de hele oorlog door onophoudelijk blijven  bezorgen aan de Geallieerden,  berichten die steeds gedetailleerder en gruwelijker worden. 

Het zou nog twee jaar duren vooraleer ook het verzet in België een idee kreeg over Auschwitz.   Maar slechts weinigen  warevn overtuigd dat er ook niet allen tegen het Duitse leger moest worden gestereden maar dat er ook reddingspogingen voor de joden moesten worden ondernomen.

 
De jonge joodse dokter Youra Livschitz was één van deze unieke figuren. Het zou nog maanden duren vooraleer Livschitz besefte wat er met de trainen naar Duitsland aan de hand was. Maar hij zocht en vond bondgenoten. Ondermeer z'n  schoolkameraad   Robert Maistrtiau.Zij beramen een stoutmoedig plan om een trein staande te houden en gevangenen te bevrijden.

Intussen  ondernemen de gealleerden niets. Op 9 juli 42  rapporteert de Poolse  regering aan de Britten     over de de verschrikkelijke levensomstandigheden in Auschwitz en ... over de 
Massamoord in de gaskamers.
 
 mei 42 bericht de NEW YORKTIMES  voor het eerst over massaexecuties onder de Joodse bevolking in Polen.  

Op 1 augstus 42 verneemt  het WJC in Zwitserland  van een Duits topindustrieel dat de nazi's volop zijn overgegaan tot de totale uitroeiing. Diplomaat Riegner maakt het bericht over aan de Amerikaanse consul.  De Amerikaanse diplomatie beschouwt Riegners informatie als ongegrond en klasseert ze zonder gevolg.
  
Op 8 december  ontvangt Roosevelt een joodse delegatie gedurende een half uur . De joden vragen Roosevelt om  een miltaire interventie. Zonder succes. 

 Intussen vetrekt het ene transport na het andere uit de Dossinkazerne.  En steeds  vaker worden nieuwe gevangenegn binnengebracht.

 De SS  belastte  joodse klerken met de adminitratie van het hele gebeuren. Zij moesten opschrijven wie binnenkwam,  en wie op transport verdween. Een van hen was de jodin
 Eva Fastag   :
On nous a mis une corde au coup avec un carton et un numéro. Donc on n'était plus personne on était un numéro. Euh de là on nous a dis où il fallait, loger. C'était des grandes salles avec de la paille. Et on devait coucher parterre pas de lit pas rien rien. Euh comme nourriture euh c'était un morceau de pain par jour. Des petits morceaux de pain gris, euh Allemand a épouvantable p pas le bon pain Allemand mais le le le l'horrible machin chose euh, et un peut de soupe c'était de l'eau claire. Et, les WC c'était des planches avec des trous, et on devait se mettre à plusieurs. Il n'y avait pas de porte ni rien c'était... Et on é on était on n'existé plus en tant que être-humain. Homme femme enfant c'était tout. Alors les gens avaient peur, de parler parce-qu'ils ne voulaient pas dénoncer ceux qui étaient encore dehors. Ils ne savaient pas qui vous étiez. On n'était plus rien.

 
De SS 'ers onder leiding van majoor Schmidt  spaarden hun slachtoffers niet . Binnen de muren van Dossin heerst de terreur.

Eva Fastag :
Die Schmidt   als hij in 't kamp kwam  , z'n grootste plezier was, de mensen schrik aan te jagen, en ook, niet enkel schrik aanjagen velen werden  gewond, door z'n hond die die beet, en   hij jaagde de mensen, uit de zalen 's nachts in 't midden van de nacht  , of het winter was, of zomer was, en op de koer en dan moesten ze  turnoefeningen maken, en als het niet rap genoeg ging, k werden ze geslagen.

Verpleegster Regine Krochmal makte alles mee in de Dossin-kazerne :
Alors on m'a fais peler des pommes de terre avec quelques femmes dans une toute petite chambre. Il faisait noir et on pelait des pommes de terre pas pour nous eh, c'était pour les Allemands. Et tout à coup j'ai senti quelque chose de froid dans mon dos et puis, puis j'ai poussé   Et puis je me suis retourné c'était   des morts des cadavres qui étaient mis là. Et puis je je... Rien je me suis dis: 'C'est... Comme tout est défasé comme tout est...' Comme on enlève même le respect de la mort de tout. Parce-que je ne pouvais pas m'imaginer qu'on allait nous tuer eh.

Eva Fastag :
 En die hadden daar een een sadistisch plezier dat dat dat, dat was hun euh, hun cinema hun euh hun, hun theater dat was voor hen dat...

Regine Krochmal
C'était épouvantable. Et tout le temps chaque jour y arrivaient des camions avec d'autres prisonniers.
 
Maar de echte horror vond intussen plaats enkele honderden kilometer naar het Oosten. Gruweldaden waarvoor de geallieerden weinig aandacht hadden.

 
Een paar maanden voor het twintigste transport naar Auschwitz zal vertrekken schrijft  (op 12 december 42 d)e Poolse eerste minister een brief aan de Amerikaanse onderminister van BZ  Sumner Welles  waarin hij vraagt aan de Geallieerden om onmiddellijk de slachtingen te stoppen. .  

Maar militaire actie tegen de uitroeiing kwam er niet. Spooorlijnen werden alleen gebombardeerd als het  van belang was om militaire transporten te verhinderen. De kampen ende gaskamers kwamen nooit onder vuur te liggen.

Nochtans waren de mogelijkheden voorhanden.

 Maar ook in de joodse gemeenschap zelf was er van verzet maar weinig sprake. Auschwitz was  een te gruwelijk verhaal om waar te kunnen zijn.

Krochmal :
Euh on savait qu'il y avait des camps de travail. Parce-que, j'avais été contacté par cette association, euh l'AJB, qui travaillaient avec les Allemands. Ils m'ont fait venir ils ont dis : 'Voilà vous êtes euh infermière.' Euh : 'On vous propose de travailler avec nous vous allez, euh psychologiquement préparer les gens à partir à Malines. Et comme-ça vous on ne vous déportera pas'.

Eva Fastag :
 
Van gaskamers en van   crematorium, heb ik nooit horen spreken  in 't kamp nooit horen spreken dat heb ik na de oorlog pas ontdekt...

Krochmal
Je dis au docteur Allemand : 'Qu'est ce q'on fait' ? Alors euh : 'Oh mais on vous envoie dans un camp de travail, ou on vous paye très peut, mais ce n'est rien'. 

Eva Fastag:
We wisten : Dat ze daar hard moesten werken. Dat ze niet veel te eten kregen. Dat het erg, slechte omstandigheden zouden zijn en moeilijke. Maar dat ze daar   gedood werden  per miljoenen, wie kan dat voorstellen.Er was een SS een Vlaamse SS, een Gentenaar, en   m'n man, op een zekere dag heeft hij daar, 'k weet niet de electriciteit op z'n kamer, of zo de radio moeten, repareren en, die die SS heeft dan ontdekt dat m'n man ook uit Gent was. En dan heeft  is bevriend geworden met hem. Hij heeft hem eten gegeven   en hij heeft hem verteld, wat er, gebeurt, op het einde van het transport. Dus m'n man had al 't één en 't ander gehoord maar  hij heeft  gezegd: 'Arnold hier is het niet goed, maar probeer toch hier te blijven want van ginder, komt men niet terug'.

Robert Maistriau :
 
Enfait nous savions pas très bien les un les autres, ce que ça signifiait Auschwitz. C'est curieux mais c'est comme ça enfin. Es-ce que c'était un camp de concentration es-ce qu'il s'agissait de d'un camp d'élimination euh, on ne savait pas très bien.

Op 19 december  erkent    het United Nations Information Office in New York  in een  officiële verklaring dat  de nazi's van plan zijn  om het joodse volk in Europa uit te roeien. 

Intussen werkt   Youra Livschitz in de lente van 1943 aan een gevaarlijk plan. Al 19treinen volgestouwd met Joden zijn vanuit Mechelen naar het oosten vertrokken. Livschitz weet dat een groot deel van hen niet levend zal terugkeren. Hij wil iets ondernemen . Het officiële verzet  daarentegen blijft afawchten.

 
Robert  MAISTRIAU
 Jospa, qui était un chef célèbre de la la résistance un, un Juif, il c'est rendu compte que, ou bien il fallait 40 personnes eh, qui risquaient tous d'être tués, et donc il fallait se battre. Activement et sérieusement eh, ou bien évidemment il fallait renoncer eh. Alors heureusement à Malines il y a plusieurs Juifs qui ont reçus e 2 ou 3 Juifs qui travaillaient dans les cuisines ou je ne sais ou, des pièces métalliques. 
Alors euh, Livschitz aurais fait valoir ça a Jospa qui a dis: 'Ecoute   c'est bien c'est très bien mais  xposer 40 hommes une 40ene d'hommes, a la mort, pour délivrer peut-être 4 Juifs ou 10 ou 15 nous ne savons pas' eh,   'Je préfère renoncer eh'. Mais Livschitz il ne renonçait pas. Et alors il a était trouver donc 2 anciens camarades de classe euh.  Franklemon, et moi.
Et lui euh m'a dis : 'Ecoute un jour il y aura un tr un, un train qui va faire Malines-Auschwitz et qui va transporter des des Juifs à Auschwitz'. 'Quoi qu'il en soit es-ce que ça te conviens, que nous participé que nous participons avec toi a cet opération ?' Je dis : 'Oui surmant surmant je suis, entièrement 
et nous avons été d'accord de participer a une opération a 3 nous son même si on pouvait sauver que 10, 15 ou 20 personnes a la fin.

 
Toch slaagde het verzet er blijkbaar wel in om de gevangenen te laten weten dat er wat te gebeuren stond.

Eva Fastag :
 We kregen soms van de weerstand van buiten 't één en 't ander bericht en, wat ik me goed herinner, dat is dat ze wisten dat de XXste dat er iets zou gebeuren met het XXste transport

Binnen de muren van de kazerne werden nu koortsachtig ontsnappingsplannen  gesmeed. Vooral de Joden die in de kazerne tewerkgesteld waren speelden daarin een cruciale rol.

Eva Fastag :
ze, hadden   mensen aan 't werk gezet in het kamp, om te kuisen om in de keuken, in 't bureel zoals ik    in in de wasserij. Ja en al die mensen, hadden natuurlijk gereedschap. En het gereedschap m moest van buiten komen , in het kamp zelf was er geen gereedschap. Dus die mensen moesten buiten, gaan aankopen dus   ze werden dan begeleid door SS en, in de stad gebracht waar ze in verschillende winkels, gingen inkopen. En in sommige winkels wisten ze dat ze met de verkopers, dat ze in de verkopers,   vertrouwen konden hebben. En dat was vooral ook de weerstand, had dat laten weten dat ze in die in die winkels, konden gaan en zo voort.   Ze zegden aan de SS dat ze dat nodig hadden en   de SS   wist het niet beter dan zij. En dus in plaats van 1 tang, kochten ze 5 tangen bijvoorbeeld, of   5 zagen in plaats van 1 zaag, en zo   voort.

De tijd begon te dringen . Het binnegesmokelde material moest in de wagons  verstopt worden . Maar ook Eva Fastag  zou een hoofdrol spelen. Zij beheerde de administratie en kon dus  buiten het medeweten van de SS  sjoemelen met de namenlijsten.

.
 Eva Fastag:
Voor hen was het erg  belangrijk dat ze samen waren in dezelfde wagons. Want natuurlijk   afzonderlijk, was het moeilijker en als er meer meer  weerstanders in een wagon waren, konden ze meer profiteren om elkander te helpen,   om een een gat te boren. Hetzij een gat in   de planken in de bodem   hetzij   de planken   planken voor de vensters.
Dus ze wisten van mekaar, en van vroegere, gevangenen, en gedeporteerden dat ze in mij, vertrouwen konden hebben en ze kwamen dan naar mij om     hun nummers te veranderen 
In  in het bureel zelf, ben ik nooit gesnapt geworden. Als ik die lijsten schreef die wisten natuurlijk niet dat ik, dat veranderd had. Ze zagen dat ik lijsten opnieuw schreef dat   was   heel goed aangenomen. Ik was  ordelijk  , ik deed mijn werk goed. En, ik ben me nooit bewust geweest  hoe gevaarlijk het was.

 
Aan de overzijde van de Oceaan  was er van actie tegen de jodentransporten  geen sprake.
Op 9 februari 43 zegt het State Department  eenvoudigweg dat de  het de rapporten over de holocaust niet kan staven.

 
Maar  twee weken voor het twintigste konvoi gepland staat (Op 31  maart 43)  bezorgt  het Poolse verzet dit dokument in London . Het beschrijft   gededtailleerd hoe dagelijks duizenden mensen  vergast worden.  Van de 26.000 russische krijgsvangenen zijn er nog 100 in leven. En sinds de december 41 zijn er al 520.000 joden vergast,  joden afkomstig uit Frankrijk,  Yougoslavie , Nederland  en  België. 

Maar Amerikaanse politici getuigen vandaag dat de Geallieerden geen oren hadden naar volkerenmoord  
CITAAT JOHN PELE :
“We were advised by our friends in the State department the they not only were not interested in the refugee problem but that they were actively suppressing information about the extent of the Holocaust by sending instructions to their legation in Switzerland not to permit private Jewish agencies to transmit such stories. “

 
De tijd tikt verder en nieuwe razzia's  zorgen ervoor dat het vereiste  aantal passagiers voor het  20° konvooi bereikt wordt.

Een van de overlevenden is Simon Gronowski, toen een kleine jongen.
Simon GRONOWSKI :
 
le 17 mars 1943, là où on était caché, rue de la Cambre 326, à Woluwe-Sint-Lambert, dans un petit appartement au 1ere étage. Mon père était absent heureusement pour lui, il était à cette époque là hospitalisé. Et on prenait le déjeuner, à 3 ma mère, ma soeur et moi. Et tout à coup on a sonné plusieurs fois, et on a eu peur. On avait fait des projets, pour s'enfuire par l'arrière par les jardins, mais là on était paralysé. Et tout à coup, je ne sais pas comment la porte était ouverte, mais 2 hommes, sont sont entrés dans l'appartement. Donc ont monté l'escalier ils sont entrés l'appartement. C'était 2 Allemands, in burgerlijke kleding. Et ils ont dis euh: 'Gestapo ! AUSWEIS !'. Alors ma mère a montrée sa carte d'identité. L'Allemand a comparé cette carte avec les renseignements qu'il avait. Sans doute une dénonciation. Je n'ai jamais su qui nous a dénoncé. Et, c'était bien la famille Gronowsky. Et il a dis : 'Faite vos bagages, vous partez'. Ma mère a dis : 'Où allons-nous' ? 'Vous allez à la caserne Dossin à Malines'.

 
Alors on a fait des petits bagages, et ma ma soeur prenait une une ou 2 robes dans la garde de robe, et l'Allemand lui a dis : 'Prenez vos jolies robes mademoiselle. (Nehmen sie u schöne kleren fraulein   . Et à ce moment là, il y avait un rayon de soleil, c'était le 17 mars 43. La la garde de robe était à coté de la fenêtre de la rue, et ma soeur me dit : 'Tu vois Simon il y a du soleil, mais ce n'est pas pour nous'.

 
  19 april  breekt aan. Een historische dag.  Niet alleen omdat het twintigste kovooi  vertrekt maar ook omdat diezelfde dag  een grote gewapende opstand uitbreekt in het joodse ghetto van Warschau.  En  nog op 19 april beraden de geallieerden zich op Bermuda over hun houding ten opzicht van het joodse probleem. 

 Simon  GRONOWSKI
 
donc le l lundi 19 avril, les files sesont formées. Euh et comme j'avais le numéro, 1234, euh on a appelé mon numéro que, en début de l'après-midi. Pendant toute la matinée on a vu cette fille des gens qui partaient, de numéro 0 à 200, et on a vu donc les 2 tiers, du de la caserne, se vider partir dans, dans cette grande porte. Et puis c'était notre tour. Alors on s'est mis dans la fille, avec notre petite valise, ma mère et moi. Ma soeur était à sa fenêtre, elle nous regardait. Euh et moi je la regardais et on faisait des petits signes. Elle avait une amie qui était à coté d'elle qui avait son bras au tour de son épaule. Et cette chose abominable le transport, se passait sous ses yeux, et c'était sa mère et son petit frère, qu'elle voyait emmener vers l'inconnu. Alors on est on a avancés, et au moment ou je suis arrivé à la porte, je l'ai vu pour la dernière fois de ma vie ...
 
Ce sont des détenus, qui mettaient une échelle de bois, pour grimper. On est, on est montés dans ce wagon. On était à 50 là dedans. C'était un wagon à bestiaux, een beestenwagen. Il y avait il y avait de la paille par terre, c'était il n'y avait pas de chaises. Avec nos bagages on était là. Il faisait très noir. Parce-que la seule lumière c'était une toute petite fenêtre, euh lucarne. Alors j'ai enten je n'ai même pas vu mais j'ai entendu la porte qui se fermait.

Regine KROCHMAL :
Comment le train est rentré je ne me rappelle vraiment pas. Mais toujours est il moi j'avais une grande cape eh. Et puis on m'a dis : 'Vous, vous allez avec les malades'. Bon et on a emmené les malades c'était, c'était des moribonds c'était des, c'était des mourants ils étaient couchés, ne savaient plus marcher. Et on a on a jeté tout ça dans la paille dans le les wagons à bestiaux. Et j'attendais de monter. Et le docteur Bar est venu près de chez moi, et il m'a donnait un petit coup il me dit : 'Cache', et il m'a donné un couteau. Je ne savais même pas que c'était un couteau j'ai senti un batton. Je l'ai mis ont sou de ma cape. Et il a dis : 'Tu coupe les barreaux, de suite tu saute parce-qu'on va te bruler'.

Simon GRONOWSKI :
 
Alors aussi nous savions que dans les convois précédents, des gens s'étaient échappés. Et je me disais moi, que c'était ma seule chance, de me libérer, c'est le convoi, sauter du train. Et à ce moment là je m'entraînais, avec des petits camarades, à sauter des couchettes de très haut. 

Intussen hebben Maistriau, Franklemon en Livsitsch zich verzameld op het Brusslse Meiserplein. Maistriau heeft werktuig, een 4°de man van het verzet brengt nog snel
een wapen en verdwijnt in de nacht.

Robert  MAISTIAU
 
Eh bien Livschitz semble t-il avait une arme, qui était probablement un revolver 6/35, ce qui était, de l'inconscience enfin. Moi je n'avais pas demandé d'arme j'estimé que il fallait surtout ne pas avoir d'armes eh. Parce que ou bien on se faisait tuer directement ça c'était réglé, ou bien on était blésés eh, ou bien arrêté. Et arrêté avec une arme c'était aussi euh c'était la mort certaine eh. Moi j'estimé que pour faire ce qu'on m'a demandé de faire, il fallait surtout pas qu'on ai une arme.

Es-ce que Franklemon avait une arme çe je n'en sais rien mais je ne crois pas non plus. d'Ailleurs çe ne servait a rien. Ce qu'il fallait c'était avoir euh, une bonne pince  ,  une pince coupante  et la lampe en question donc mais la lampe il y en avait qu'une c'était moi qui l'avais.

 
Franklemon, Maistriau en Livschitz brengen het er heelhuids vanaf.  Door hun moedig optreden konden 17 mensen  in Boortmeerbeek uit de dodentrein ontsnappen. Maar  ook nadien slaagden nog velen erin om te ontkomen. Van de 1631  inzittenden zullen uiteindelijk 1400 de Duitse grens oversteken. 231  mensen  konden ontkomen. Ook Willy Berler probeerde het.

Berler is zich nooit bewust geweest vand e overval maar vast staat dat de  actie van Maistriau en z'n vrienden vele mensen inde trein de moed hebben gegeven om te ontsnappen

De trein  rijdt verder en de machinist  vertraagt regelmatig. Telkens trachten mensen te ontsnappen, maar  de Duitse begeleiders schieten. In de ochtend worden 29 lijken langs het spoor gevonden. De dertienjarige  Simon Gronowski heeft meer geluk. 

 
Op 22 april 43 , drie dagen na het vertrek uit Mechelen ,  bereikt het twintigste jodentransport z'n eindbestemming.  Hier tussen het onkruid en vlakbij de nieuw spoorlijn hebben we de plaats gevonden , waar de uitgeputte overlevenden  eindelijk mochten uitstappen.   Ze werden onmiddellijk geselecteerd, voor het werkkamp maar meestal voor de gaskamers.

 
De ruines van crematorium 2 in Auschitz-Birkenau.Hier  moesten de meeste mensen van het twintigste  op gruwelijke wijze sterven. Omiddellijk na aankomst werden ze per vrachtwagen of te voet naar deze plek geleid. Groep na groep moest zich uitkleden in de zogenaamde verkleedruimte, en werd dan verstikt  met Zyklon Bgas in de gaskamer. Alle lijken werden onmiddellijk verbrand . Van de 1400 inzittenden worden er meer dan  duizend direct na aankomst vergast.

 
Op 30 april eindigt de Bermuda conferentie. De deelnemers raken er niet uit. Er komt geen actie. John Pele een Jood werkte van 40 tot 44 voor de Minister van Financiën,.  Vanuit zijn kabinet werd voortdurend gepoogd om de Amerikaanse legermachine in te zetten tegen de Holocaust. Pehle. Heeft zo zijn bedenkingen bij de Bermuda conference.
  
 

De Joodse leiders  in Amerika hebben intussen geen enkele twijfel meer over de ware bedoekling van de treintransporten .  Maar evenzeer  raken  ze  er van overtuigd dat de westerse  democratieën  geen prioriteit maken van de Holocaust. Ook de Polen zijn de wanhoop nabij.
  
CITAAT JAN KARSKI :
“ I was summoned to the White House by Roosevelt on July 28 in 1943. He kept me one hour and 20 minutes”.
Karski was een agent van het Poolse verzet. Hij slaagde erin informatie over de kampen in en uit Polen te smokkelen.
“I made him my opening report. I saw what was happening to the jews in the Warsaw ghetto. I saw the concentration camp in Belzec. I saw terrible things. He listened. The conclusion was that he said I was supposed to back to Poland. You will tell your leaders that we will win this war. You will tell them that the guilty ones will be punished for their crimes. You will tell them that Poland is a friend of this House. And he tended his hand. “

Heel het jaar 44 door  regende het eisen en oproepen om de dodenkampen vanuit de lucht te vernietigen.  Op 18 augutus  44 schreef het britse  MBZA dat de legerleiding dit niet aankon . Oorzaak : “ er waren niet voldoende kaarten van het gebied voorhanden”. 
 
In  Auschwitz zelf waren de overlevenden van het twintigste transport intussen schaars geworden   . Van de 1400 passagiers zouden er 150   levend terugkeren.   Onder hen Willy Berler.

 
Berler ontsnapte op het nippertje aan het sadisme van de SS in Auschitz. Hij overleefde dankzij  een ijzersterke gezondheid en vooral veel geluk

 
Vanaf dat ogenblik was er onophoudelijk druk vanuit de Joodse gemeenschap en vanuit verschillende geledingen binnen de geallieerden regingen om met militair geweld de holocaust te stoppen. Zowel President Roosevelt, het Ministerie van Oorlog als Buitznlnadse zaken werden aangzocht. Het was allemaal tevergeefs.
Met  name het ministerie van oorlog was gekant tegen  het inzetten van  de luchtmacht . De vliegtuigen  moesten worden ingezet om de oorlog te winnen  en voor niets anders zo luidde het daar. De Britse legerleiding dacht er net zo over. Zelfs bombardementn op de spoorlijnen van Budapest naar Auschwitz werden verworpen.  

 
Op 4 april 44 werd de eerste luchtfotovan Auschwitz gemaakt. Op 25 april toonde een nieuw foto heel duidelijk de monsterachtige omvang van Auschwitz. De honderden barakken waren duidelijk zichtbaar,  net als de gaskamers en de crematoria. Zelfs een groep mensen   op weg naar de gaskamers waren er op te zien 
 
 
CITAAT JOHN PELE :
“After we recommended to the War departement that the extermaination facilities at Auschwitz be bombed, we were told that this was impossible. When we pursued this further, we were told that this would involve bombers being sent from England and that jet fighters could not escort bombers that far and therefore it was not possible to do this.”

Maar op 7 juli en 20 november 44 bleken de geallieerde bommenwerpers plots wel in staat om de vlakbij Auschwitz gelegen  olieinstallaties  tot tien keer toen te bombarderen.En op 20 augustus 44 bombardeerde een vloot van 127 Flying Fortresses  een industriegebied  nog geen twee kilometer voorbij het concentratiekamp
Op de luchtfoto's zien we de bommenregen vallen en op de achtergrond zien we  het dodenkamp dat nooit werd geraakt, tenzij door een paar zeldzame verdwaalde bommen.
CITAAT JOHN PELE :
“Later perhaps after the war, we discovered that at the very time we were recommending this, bombing all around Auschwitz was going on from Italy ad we had been misled.”

Het plotse en massale transport van 800.00 Hongaarse joden in mei 44 bracht Roosevelt eindelijk tot een krachtige reactie. In een ultimatum aan de Hongaarse staat  stelde hij dat Hongarije na de oorlog een “ heel ander lot zou beschoren zijn als de andere geciviliseerde naties” mochten de deportaties niet onmiddellijk stoppen.  Om z'n woorden kracht bij te zetten liet liet Rooselvelt op 2 juli een zwaar bombardement uitvoeren op Budapest. Drie dagen later stelt de Hongaarse dicator Horthy een einde aan de transporten; Maar in Auschwitz en de andere kampen bleven de gaskamers doordraaien. 

 
Begin oktober 1944 bezorgt de Poolse regering Londen en Washington  plannen waaruit blijkt dat d SS alle overblijvende gevangenen in Auschwitz zal vermoorden. Dezee keer reageren de geallieerden prompt. Ze laten de Duitsers via radio-uitzendingen    weten dat ze op de hoogte zijn. Er wordt gedreigd dat de schuldigen na de oorlog  de doodstraf zullen krijgen. 

 
Terwijl in Europa de jacht op joden een hoogtepunt bereikt  beslist  het Amerikaanse Congres  op 9 november 44   dat er een plan moet komen  om de nog levende Joden in Oost Europa te redden. Maar  de Britse regering laat weten dat  ze “bezorgd is over de moeilijkheden die de opvang van zo'n massa mensen plots  met zich mee zou kunnen brengen “ ...

 
De passiviteit van de geallieerde leiding steekt schril af tegen de actie van Franklemon, Livschitz en Maistrau,de enige overlevende van het trio. 
Uiteindelijk hebben  tientallen mensen hun leven  te danken aan hen . Maar het is een klein , te klein aantal in vergelijking met het dodental van Auschwitz.  Nog elk jaar wordt dat feit herdacht  bij  Boortrmeerbeek